Ruwaard van Putten

Toen in 1987 officieel de naam bekend gemaakt werd van het in aanbouw zijnde ziekenhuis in Spijkenisse, zei toenmalig burgemeester Van Geest van Bernisse: ‘Hier mag dan wel het ziekenhuis komen, maar wij hebben toch mooi de graftombe.’

Door: Felix van Hoorn

 Hij maakte daarbij dezelfde fout als de man die bij C&A kwam en de verkoopster aansprak met ‘juffrouw Brenninkmeijer’. Je moet natuurlijk niet de ‘baas’ met zijn ondergeschikte verwarren. De graftombe in Geervliet herdenkt Nicolaas III, Heer van Putten. Als hij ten strijde trok mocht een ruwaard ‘op de winkel passen’. De ruwaard was de plaatsvervanger van de heer van Putten en er zijn er sinds de eerste in 1381 (Ludeken de Wilde) door de eeuwen heen vele tientallen geweest. Velen van hen hebben op het Hof van Putten gewoond, dat ten zuiden van de kerk stond en waarvan de resten nu voor een deel onder de Groene Kruisweg liggen.

Toen er geen Heren van Putten meer waren werden de ruwaards aangesteld door de Staten van Holland. Omdat het een ambt van aanzien was en ook financieel zeer aantrekkelijk, waren er altijd veel gegadigden. Dat begrepen de Staten ook en besloten toen dat je de ruwaardij kon pachten. In de tijd dat Napoleon hier de baas was, werd het ambt helemaal afgeschaft.

Op de tentoonstelling ‘Nicolaas III en het Land van Putten’ in het Museum Stadhuis Geervliet wordt uiteraard ook aan de ruwaards aandacht besteed. We hebben van enkelen ook portretten, zoals van Salomon van Schoonhoven ((1642-1653) en van Willem Gustaaf Frederik graaf van Bentinck (1788-1795). Van de bekendste ruwaard, tevens Schout van Geervliet en Opperdijkgraaf van Putten, Cornelis de Witt (1654-1672) is op het Anthonieplein in Geervliet zelfs een borstbeeld te bewonderen, waarvan op de tentoonstelling het afgietsel in gips staat.

Van één ruwaard is pas sinds 2021 een afbeelding bekend. Het gaat om Hendrik Hoogendijk, die als opvolger van zijn broer ruwaard was van 1797 tot 1802. Zij waren de enige geboren Geervlieters die dit ambt vervuld hebben. Het Streekarchief Voorne-Putten in Brielle verwierf van hem een miniatuur. In het weekend 27 en 28 juli mogen wij dit portretje tentoonstellen.

De tentoonstelling is tot en met het Open Monumenten weekend van 14 en 15 september geopend, elke zaterdag van 13.00 tot 17.00 uur. De toegang is gratis. Naast vele objecten en portretten is een speciaal voor de tentoonstelling vervaardigde film te zien, waarmee u in tien minuten tijd een duidelijk overzicht krijgt van de geschiedenis van Geervliet en Putten.