80 jaar vrijheid: de laatste reis

Op 12 september was het 80 jaar geleden dat de eerste geallieerde soldaten voet op Nederlandse bodem zetten. In de 11 maanden die volgden werd de rest van het Koninkrijk bevrijd. Van september 2024 tot en met augustus 2025 staat Nederland stil bij dit 80-jarig lustrum.

Op 28 oktober 1942, werden de Joodse families uit Spijkenisse, Zuidland, Heenvliet en Hellevoetsluis uit hun huis gehaald en naar het tramstation gebracht. Ook zij werden vanuit Rotterdam naar Amsterdam gebracht. Pienas Levie en alle andere families moesten naar Westerbork. Fietje en haar moeder Mina konden in Amsterdam blijven en zijn daar bij familie gaan wonen. Bij de grote razzia in mei 1943 is Fietje opgepakt en overgebracht naar Westerbork. Zij is daar maar een paar dagen geweest; Fietje trof het lot overgebracht te worden naar Sobibor en iedereen die daar aankwam, werd direct omgebracht. Haar trein arriveerde op 4 juni, die met haar ouders kwam op 16 juli aan.

Op maandag 2 november kwam een trein kamp Westerbork binnenrijden. Met 954 passagiers, waaronder Salomon en Elisabeth Blankenstein, de families Levie uit Spijkenisse, Katan en Cohen uit Brielle, Roosje Frenkel uit Hellevoetsluis en een paar leden van de familie Levie uit Zuidland reed de trein naar Auschwitz waar hij op 6 november aankwam. Onderweg stopte de trein en moesten Salomon Levie en zijn zoon Charles de trein uit om naar een ander werkkamp overgebracht te worden. Rachel Goudsmit bleef achter in Westerbork. Zij werd op 5 december overgebracht naar de Joods-Psychiatrische inrichting ‘Het Apeldoornsche Bosch’. Daar was ze veilig, totdat in de nacht van 21 op 22 januari 1943 de instelling door de nazi’s werd ontruimd. Patiënten en een deel van het personeel werden in vrachtwagens weggevoerd en vanaf het station weggevoerd naar Auschwitz. Geen van allen overleefde de oorlog.

Herdenking
Ieder jaar worden op 27 oktober in de voormalige synagoge in Brielle de 45 namen genoemd van de Joden op Voorne-Putten die weggevoerd zijn en niet terug zijn gekomen. Voor ieder van hen wordt dan ook een kaars opgestoken. Ook liggen voor hun voormalige woonhuizen Stolpersteine.

‘De 45 die nooit terugkeerden’
Jean-Philippe van der Zwaluw en Joop van der Hor zijn bezig met het boek ‘De 45 die nooit terugkeerden’, waarin ze niet alleen de verhalen van en over de 45 inwoners een plek willen geven, maar ook kijken naar de rol van politie, burgemeesters, ambtenaren, leden van het verzet. bij de deportatie. Het boek zou in eerste instantie begin 2025 uitkomen, maar gezien de vele informatie die er binnen gekomen is, is de uitgifte verschoven naar september.