80 jaar vrijheid: De vrede van Versailles

In september 2024 is het 80 jaar geleden dat de eerste geallieerde soldaten voet op Nederlandse bodem zetten. In de 11 maanden die volgden werd de rest van het Koninkrijk bevrijd. Van september 2024 tot en met augustus 2025 staat Nederland stil bij dit 80-jarig lustrum.

Afgelopen weken namen we u al mee naar het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog en de vredesonderhandelingen, op basis van de ‘14 punten’ van president Wilson.

Verdrag van Versailles
In 1919 werd het Verdrag van Versailles ondertekend. Om precies te zijn op 28 juni 1919, precies vijf jaar na de moord op Frans Ferdinand. In Duitsland stond het Verdrag bekend als Dictaat van Versailles en voor de Duitse regering was het een zware vernedering. Eigenlijk wilde Duitsland het verdrag niet ondertekenen, maar deed het uiteindelijk toch om te voorkomen dat Duitsland door de geallieerde partijen werd bezet.

Andere indeling Europa
Europa kreeg een andere indeling. Duitsland moest o.a. delen van het rijk afstaan aan Frankrijk (Elzas-Lotharingen) en Polen (delen van Puisen). Polen werd een bufferstaat tussen Duitsland en de Sovjet-Unie . Ook raakte Duitsland haar koloniën kwijt. Wat de de Franse regerering betreft had Duitsland opgedeeld mogen worden in onafhankelijke staten, daarmee teruggaand naar de tijd van voor het Duitse keizerrijk. Tevens werd het Duitse Rijk vrijwel volledig ontwapend, er bleef enkel een beroepsleger van 100.000 man over. Tanks werden verboden, net als onderzeeboten en ook mocht Duitsland geen luchtmacht meer hebben.

Herstelbetalingen
Duitsland werd tevens verplicht over te gaan tot herstelbetalingen omdat ze verantwoordelijk was voor het uitbreken van de Wereldoorlog. Als verliezer van de oorlog kreeg Duitsland alle schuld in de schoenen geschoven voor de schade en verliezen die het land had veroorzaakt.

Het land moet maar liefst 269 miljard goudmark betalen. Ondanks dat er bepaald werd dat het bedrag verspreid over 42 jaar betaald moest worden, konden de Duitsers dat bedrag niet opbrengen en stribbelden ze tegen. Frankrijk en België besloten daarop om het Ruhrgebied te bezetten. In 1924 volgde het plan Dawes en in 1930 het plan Young. Uiteindelijk moest Duitsland verdeeld over een periode van 59 jaar 34,5 miljard goudmark betalen. De economische crisis dwarsboomde de goede voornemens en de herstelbetalingen werden lange tijd stop gezet. Pas in 1950 werden de betalingen hervat en vlak voor de val van de muur waren de aflossingen voldaan.