Landelijke normen windturbines op land opnieuw uitgesteld

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt al een aantal jaren aan het opstellen van nieuwe normen voor windturbines op land. Eind 2023 heeft het ontwerpbesluit windturbines leefomgeving ter inzage gelegen. In dit ontwerpbesluit is ook een afstandsnorm opgenomen van tweemaal de tiphoogte. Sinds de terinzagelegging is er echter geen politieke overeenstemming over deze afstandsnorm bereikt. Vanuit de praktijk is er echter grote behoefte aan duidelijkheid omdat in 2021 de toen geldende milieuregels door de bestuursrechter buiten toepassing zijn verklaard. 

Het was de bedoeling dat de nieuwe normen per 1 januari 2027 van kracht zouden worden. Om te voorkomen dat er m.b.t. bestaande windturbines per 1 januari 2027 een juridisch leemte ontstaat is in de ministerraad van 10 juli de duur van de tijdelijke overbruggingsregeling windturbineparken verlengd tot en met 31 december 2027. 

Staatssecretaris Bertram laat op vragen van Tweede Kamerlid Sjoukje van Oosterhout (PRO) weten dat het kabinet van plan is om voor het einde van het jaar het ontwerpbesluit voor te leggen aan de Tweede Kamer. In de tussentijd kunnen provincies en gemeenten zelf normen stellen om ruimtelijke besluitvorming over windparken doorgang te laten vinden en zorgt de tijdelijke overbruggingsregeling ervoor dat de huidige milieunormen blijven gelden voor bestaande windparken. Het is de bedoeling dat er in het ontwerpbesluit een instructieregel wordt opgenomen op grond waarvan bij het nemen van ruimtelijke besluiten, zoals het vaststellen van een omgevingsplan, rekening moet worden gehouden met een afstand van twee keer de tiphoogte tussen een windturbine en de dichtstbijzijnde woning. ‘Rekening houden met’ betekent volgens de staatssecretaris dat de afstandsnorm zwaar weegt in de belangenafweging die in het kader van dergelijke besluiten plaatsvindt, maar niet dwingt tot een bepaalde uitkomst. Gemotiveerd kan een kleinere afstand worden gehanteerd.

Op 1 oktober 2025 is door de Tweede Kamer de motie De Groot (VVD) aangenomen die de regering verzoekt tot publicatie van het ontwerpbesluit inclusief afstandsnorm in het eerste kwartaal van 2026 en daarbij in te zetten op zodanig strenge milieu-, geluids- en afstandsnormen dat ten minste 80%van de huidige zoekgebieden voor windturbines op land afvalt en dat turbines in de nabijheid van woonwijken worden uitgesloten, met uitzondering voor eigen opwek door (boeren)bedrijven. De termijn is niet behaald, het is nu afwachten of de normen dusdanig streng zullen zijn als de motie nastreeft.

IPO, VNG, netbeheerders en de winderenergiesector hebben meermaals aangegeven voorstander te zijn van alleen milieunormen en geen afstandsnormen omdat hiermee de bescherming van bewoners en milieu voldoende is geborgd. Deze zorgen zijn door hen ingebracht op de consultatieversie van het ontwerpbesluit (waar uitgegaan werd van 2xtiphoogte als afstandsnorm).