Kabinet zet in op gezondheid en op zorg die klaar is voor de toekomst

Het kabinet wil meters maken op de opgaven die ons verbinden: we werken aan de gezondste generatie ooit, we brengen de beweging van zorg naar gezondheid in de praktijk en we organiseren het zo dat zorgverleners zich kunnen richten op de zorg die past bij wat mensen echt nodig hebben. Want als je zorg nodig hebt, dan moet die er zijn. Maar door een tekort aan personeel en oplopende kosten zijn er hervormingen nodig om de zorg toegankelijk, betaalbaar en van hoge kwaliteit te houden. Voor deze plannen zoekt het kabinet brede steun, in de beide Kamers én bij maatschappelijke partners. De komende tijd zullen maatregelen in de zorg verder worden vormgegeven, met oog voor de zorgkosten van chronisch zieken en mensen met een beperking.

Minister Sophie Hermans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport): “In de afgelopen periode heb ik op heel veel plekken gezien met hoeveel toewijding en deskundigheid gewerkt wordt aan een gezonde samenleving en aan de beste zorg voor als je die nodig hebt. Omdat we nu al zien dat het tekort aan mensen groot is en de kosten blijven oplopen, moeten we ook keuzes maken. Dat wil ik in goed overleg doen. Want samen maken we Nederland gezonder en houden we de zorg kwalitatief goed en toegankelijk.”

Minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport): “We investeren in een zorgzame samenleving waarin mensen naar elkaar omkijken en elkaar helpen. En waarin je kunt rekenen op liefdevolle zorg die goed aansluit op je wensen en sociale netwerk. Ik heb veel vertrouwen in de toekomst. We staan voor flinke uitdagingen, zoals het groeiende tekort aan handen in de zorg en de grote groep jongeren die hulp nodig heeft. Maar met alle positieve initiatieven en ontwikkelingen die al lopen - van woonhofjes tot slimme zorg thuis - realiseren we samen die zorgzame samenleving.”

Investeren in de gezondste generatie ooit
Door vroegtijdig te investeren in gezondheid, kansengelijkheid en welzijn kunnen gezondheidsproblemen op latere leeftijd worden voorkomen of beperkt. Daarom investeert het kabinet € 25 miljoen in 2027 oplopend tot structureel € 62 miljoen voor de gemeentelijke en maatschappelijke ondersteuning van kwetsbare gezinnen via het programma Kansrijke Start. Ook heeft het kabinet € 40 miljoen gereserveerd voor een wijkgerichte aanpak om kwetsbare groepen te bereiken.

Het kabinet wil volgend jaar circa € 23 miljoen beschikbaar stellen voor onder andere gratis schoolfruit in het primair en voortgezet onderwijs. Om een gezonde leefomgeving te creëren moeten sport- en beweegmogelijkheden dichtbij, goed en slim georganiseerd zijn in Europees en Caribisch Nederland. Daarom wordt in 2027 circa € 26 miljoen gereserveerd onder andere voor de bouw en onderhoud van sportaccommodaties, oplopend tot € 44 miljoen structureel vanaf 2032.

Een gezonde samenleving, waarin we ziekten kunnen voorkomen
Om ziekten te voorkomen wordt in 2027 circa € 26 miljoen tot € 31 miljoen structureel beschikbaar gesteld voor medische preventie door middel van onder andere wijkgerichte vaccinaties. Het kabinet wil in 2027 beginnen met de vaccinatie van 60-jarigen tegen gordelroos, daarvoor is € 47 miljoen beschikbaar. Voor 2028 tot en met 2031 wordt nog eens € 100 miljoen per jaar extra gereserveerd om ook de groep van 61- tot 69-jarigen te vaccineren. Dit gebeurt stapsgewijs, in verschillende vaccinatierondes waarbij telkens bepaalde leeftijdscohorten worden uitgenodigd. Verder is in de VWS-begroting structureel € 177 miljoen beschikbaar om de versterkingen van de (pandemische) paraatheid voort te zetten. Deze versterkingen waren ingezet naar aanleiding van de lessen uit de COVID-19 pandemie en dragen in bredere zin bij aan het op orde brengen van de basisnoodzorg in Nederland.

Aanpak geweld tegen vrouwen en mensenhandel
De gevolgen van (huiselijk) geweld zijn enorm, daarom zet het kabinet stevig in op het verder versterken van de aanpak van geweld tegen vrouwen, huiselijk geweld en kindermishandeling. Het kabinet stelt vanaf 2027 jaarlijks € 2,5 miljoen beschikbaar om ervoor te zorgen dat de chatfunctie van Veilig Thuis structureel 24/7 bereikbaar is. Ook komt er vanaf 2027 tot en met 2029 € 10 miljoen extra voor de verdere uitrol van het concept Filomena, voor hulp en ondersteuning voor slachtoffers van huiselijk geweld. Hulp voor slachtoffers van seksueel geweld wordt verder versterkt vanaf 2027 tot en met 2029 met jaarlijks € 2 miljoen extra voor het centrum seksueel geweld. Het kabinet ziet dat de opvang voor slachtoffers van mensenhandel beter moet. Voor de uitbreiding van de opvangcapaciteit voor slachtoffers van mensenhandel, stelt VWS vanaf 2027 € 2,5 miljoen oplopend tot structureel € 7 miljoen in 2030 beschikbaar.

Helderheid en houvast langdurige zorg
Het kabinet biedt voor de langdurige zorg helderheid en houvast over de financiën in de komende jaren. Met alle beschikbare middelen kunnen de ouderenzorg, de langdurige ggz en de gehandicaptenzorg in de komende jaren verantwoord financieel doorgroeien. Om dit goed vorm te geven, willen we voor het einde van het jaar met alle betrokkenen komen tot aanvullende afspraken op het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) en een nieuw akkoord voor de gehandicaptenzorg en langdurige ggz. Voor de uitvoering van de Toekomstagenda palliatieve zorg en ondersteuning stelt het kabinet in 2027 € 12 miljoen en structureel € 18 miljoen extra beschikbaar.

Betere zorg en ondersteuning voor jeugd
Het kabinet heeft deze zomer - samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en Jeugdzorg Nederland - excuses aangeboden om het leed te erkennen dat jongeren hebben meegemaakt in de gesloten jeugdzorg. Voor het uitvoeren van de erkenningsmaatregelen Gesloten Jeugdzorg is voor de periode 2026–2030 een incidenteel budget beschikbaar gesteld, oplopend van € 1 miljoen per jaar tot € 3 miljoen per jaar. In totaal gaat het om € 12 miljoen. Daarnaast werken we met de VNG, JeugdzorgNL en andere partijen door aan een stevige aanpak die jongeren de zorg en ondersteuning moet bieden die ze nodig hebben.

Eigen risico, premie en zorgtoeslag
Wanneer de totale zorguitgaven stijgen, dan gaat de zorgpremie omhoog. Voor 2027 verwacht VWS een stijging van de zorgpremie met € 12,50 per maand. Daarmee komt de gemiddelde zorgpremie uit op € 169 per maand. Uiterlijk 12 november maken zorgverzekeraars hun nieuwe zorgpremie bekend. Het kabinet wil de stijging van de zorgpremie grotendeels compenseren via een hogere zorgtoeslag en dus stijgt de maximale zorgtoeslag voor alleenstaanden naar verwachting tot € 140 per maand in 2027. Daarnaast blijft de eigen bijdrage voor geneesmiddelen ook komend jaar maximaal € 250.

In Nederland is het zo geregeld, dat wanneer het eigen risico stijgt, de zorgpremie daalt en vice versa. Om de premie laag te houden, wil het kabinet het verplicht eigen risico laten meebewegen met de kosten van de zorg. Het verplicht eigen risico gaat in 2027 met de inflatie mee en stijgt van € 385 naar € 400. De totale zorguitgaven (€ 118,0 miljard) stijgen in 2027 met ruim drie procent ten opzichte van 2026. Deze toename komt voor het grootste deel door de stijging van lonen en prijzen.