Mannen en vrouwen in Putten III

Ter gelegenheid van de tentoonstelling ‘Nicolaas III en het Land van Putten’ in Museum Stadhuis Geervliet publiceert deze krant een korte verhalenreeks over de geschiedenis van onze streek. De Hoge Heerlijkheid Putten, bestuurd door de heren en vrouwen van Putten en later door Bourgondische en Habsburgse machthebbers, vormde tot aan de Franse tijd een zelfstandige bestuurlijke eenheid.

Tekst: Felix van Hoorn

Karel de Stoute
Met het overlijden van Jacob van Gaesbeek werd Philips de Goede, Hertog van Bourgondië, heer van Putten. Al eerder had hij aan zijn zoon Karel de inkomsten uit Putten geschonken, zodat deze kon leven overeenkomstig zijn stand. Omdat zij in deze streken ook wel eens mochten zien waar hun belastinggeld heen ging, bezocht Karel in 1460 ook Geervliet. Over dat bezoek is weinig bekend, maar de meereizende ‘penningmeester’ noteerde nauwgezet alle uitgaven. Weer valt op hoeveel wijn er bij het vertrek vanuit Geervliet werd ingeslagen. Zeven jaar later, na de dood van zijn vader, liet Karel zich her en der officieel inhuldigen. Ook Brielle ‘genoot’ de eer van zo’n bezoek. Het bracht de stad financieel zwaar in moeilijkheden en liet haar zowat failliet achter. De uitdrukking ‘een Bourgondische levensstijl’ duidt nog altijd op het genieten van het schone en het goede in het leven. Hoewel Karel en zijn vader vaak in onmin leefden, deed de zoon hierin zeker niet voor zijn vader onder. Hij verzamelde kunstenaars om zich heen, zoals de componist Dufai. Het verhaal gaat dat ook Karel zelf niet onverdienstelijk componeerde. Mocht u uit het voorgaande de conclusie trekken dat Karel een minzame figuur was, dan vraagt dit wel enige correctie. Hij kon tegenover steden die zich niet naar zijn wensen voegden zeer streng optreden. Op het slagveld toonde hij soms een té grote moed, wat hem de bijnaam ‘de Stoute’ opleverde. Men vertaalt dit vaak als waaghals. Karel droomde van een groot Bourgondisch rijk en voor zichzelf van de koningskroon. Bijna kwam die droom uit, maar de Duitse keizer, die hem zou kronen, zag er op het laatste moment van af. Hierna verging het Karel steeds slechter. Hij stortte zich in wilde avonturen die hem uiteindelijk noodlottig werden. In de strijd om de herovering van de stad Nancy moest hij het opnemen tegen Zwitserse huurlingen, die wellicht weinig ridderlijk, maar zeer efficiënt vochten. Karel de Stoute sneuvelde in 1477. Zijn lijk werd pas enkele dagen later teruggevonden in de sneeuw, aangevreten door wolven.

De tentoonstelling ‘Nicolaas III en het Land van Putten’ is elke zaterdag en zondag geopend van13.00 tot 17.00 uur, tot en met het Open Monumentenweekend op 13 en 14 september. Naast tal van objecten en portretten is er een speciaal voor deze tentoonstelling gemaakte film te zien, die in tien minuten een helder overzicht geeft van de geschiedenis van Geervliet en Putten.