Spaanse restaurator blaast Geervliets erfgoed nieuw leven in

Geervliet-Dordrecht Met vaste hand en een scherp oog voor detail heeft Paula Aleixandre, schilderijenrestaurator uit Vlaardingen met Spaanse roots, een bijzonder stukje Geervliets erfgoed nieuw leven ingeblazen. Het gaat om het historische wapenbord van ruwaard Cornelis de Witt uit de raadzaal van het stadhuis van Geervliet, dat speciaal is gerestaureerd voor de tentoonstelling De Wereld van Johan de Witt in het Dordrechts Museum. Deze groots opgezette expositie opent eind april ter gelegenheid van het 400ste geboortejaar van de beroemde raadpensionaris.

Aleixandre werd door het museum benaderd om het wapenbord te inspecteren en, waar nodig, te restaureren. “De conditie was redelijk,” vertelt ze nuchter. “Er was minimale schade. Ik heb het schoongemaakt, geretoucheerd en geconserveerd. In drie dagen was het klaar.” Tijdens de restauratie stuitte ze op een verrassend detail: een onderschildering van bloemen en cirkels. “Mogelijk is het paneel hergebruikt of is de originele compositie aangepast. Wat het precies geweest is, blijft gissen.”

De restauratie maakt deel uit van een gezamenlijke inspanning van de gemeente Nissewaard en het Dordrechts Museum om het erfgoed rond de familie De Witt zichtbaar te maken. Voor Aleixandre was het bovendien een bijzondere klus. “In Spanje restaureerde ik altaarstukken, in Nederland werk ik vooral aan schilderijen op canvas. Dit was weer heel anders. En het was prachtig om in Geervliet te werken — de mensen zijn betrokken, dat is echt anders dan werken in een studio of museum.”

Topstukken uit binnen- en buitenland
Het gerestaureerde wapenbord is straks onderdeel van een indrukwekkende tentoonstelling die Johan de Witt niet alleen als staatsman toont, maar ook als mens. Zijn persoonlijke kant komt naar voren via een selectie uit de 25.000 brieven die hij in zijn leven schreef: als briljant wiskundige, toegewijde echtgenoot van Wendela Bicker, liefhebbende vader en diplomaat in roerige tijden.

De expositie laat meer dan 150 kunstwerken en objecten zien, waaronder topstukken van meesters als Rembrandt, Jan Lievens, Aelbert Cuyp en Jan Steen. Eén van de blikvangers is De bedreigde zwaan van Jan Asselijn uit 1650, normaal te zien in het Rijksmuseum. Dit schilderij verbeeldt een zwaan die met gespreide vleugels haar nest beschermt tegen een hond — een symbool voor Johan de Witt als beschermer van het gewest Holland. Het diende ook als inspiratie voor de cover van de mei-uitgave van OudNieuws, het kwartaalblad van Stichting Oud-Geervliet. De allegorie stond destijds voor hoop en vrijheid, een boodschap die ook nu weer actueel is. Daarnaast zijn er bijzondere bruiklenen uit het buitenland, waaronder het Louvre in Parijs en de Royal Collection Trust in Londen. Een absoluut hoogtepunt is het schilderij De mystieke bruiloft van de Heilige Catharina van Alexandrië van Paolo Veronese (ca. 1562–1569), uitgeleend door niemand minder dan Zijne Majesteit Koning Charles III. Het is de eerste keer dat dit werk in Nederland te zien is.

Ook uit Geervliet is meer te bewonderen: naast het gerestaureerde wapenbord toont het museum ook een zeldzame tekening van het Hof van Putten, gemaakt door Roelant Roghman en afkomstig uit het Rijksmuseum. Zo komen lokale én internationale verhalen op unieke wijze samen.

Een mens achter de mythe
Met de tentoonstelling wil het Dordrechts Museum bezoekers laten kennismaken met de mens achter de mythe. Johan de Witt was niet alleen een invloedrijke politicus, maar ook iemand met twijfels, verdriet en passie. Hij probeerde oorlog te voorkomen met diplomatie, wetenschap én kunst — zoals met de beroemde Dutch Gift aan de Engelse koning.

Zijn tragische einde, samen met zijn broer Cornelis, in het Rampjaar 1672, markeert een scharniermoment in de Nederlandse geschiedenis. Met deze expositie wordt zijn verhaal opnieuw verteld — niet vanuit de koude archieven, maar via schilderijen, brieven en objecten die spreken tot de verbeelding.

De tentoonstelling De Wereld van Johan de Witt. Kunst uit het hart van de 17de eeuw is te zien in het Dordrechts Museum van 26 april tot en met 26 oktober 2025.